Văn Miếu Mao Điền nằm ở phía Đông Bắc của làng Mao (hay còn gọi là làng Mậu Tài) thuộc xã Cẩm Điền, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Văn Miếu nằm ở phía Bắc Quốc lộ 5A chừng 200m, cách Thủ đô Hà Nội 42 km về phía Đông và cách trung tâm thành phố Hải Dương 16km về phía Tây. Văn Miếu Mao Điền là nơi kế thừa và nối tiếp Văn Miếu trấn Hải Dương xưa, nguyên ở xã Vĩnh Lại, huyện Đường An, có 3 gian chính tẩm, 5 gian Bái đường.

Trước khi dời về vị trí hiện nay (Mao Điền), Văn Miếu trấn Hải Dương được xây dựng từ trước năm 1800 thuộc thôn Vĩnh Lại, xã Vĩnh Tuy, huyện Bình Giang. Đến thời Tây Sơn, Văn Miếu chuyển về sáp nhập với trường thi Hương trấn Hải Dương tạo thành một trung tâm văn hóa lớn tọa lạc trên diện tích đất ngang dọc rộng 36.000m², với các hạng mục công trình nguy nga như nhà Bái đường, Hậu cung, Đông vu, Tây vu, Đài nghiên, Tháp bút… Tuy nhiên, trải qua thời gian và biến thiên của lịch sử, Văn Miếu Mao Điền bị hư hại, xuống cấp nặng nề. Đến thời Nguyễn, Văn Miếu trấn Hải Dương được trùng tu, tôn tạo nhiều lần. Hàng năm 2 kỳ Xuân - Thu, quan Tổng đốc từ thị xã Hải Dương (nay là thành phố Hải Dương) về Tế lễ hết sức trang nghiêm.

Văn Miếu Mao Điền thờ Đức thánh Khổng tử và 8 vị đại khoa (Nhà giáo Chu Văn An, Lưỡng Quốc Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi, Nhập nội hành khiển, Tiến sĩ Phạm Sư Mạnh, Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh, Anh hùng dân tộc danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi, Trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, Thần toán Việt Nam, Tiến sĩ Vũ Hữu, Nữ Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ. Ngày nay, Văn miếu trở thành nơi khuyến học, khuyến tài, một điểm đến du lịch văn hóa tâm linh.

Lễ hội được tổ chức một năm hai kỳ, vào mùa Xuân và mùa Thu. Lễ hội mùa Xuân là lễ chính, thời gian diễn ra từ 2-3 ngày của tháng 2 âm lịch, trọng hội ngày 18/2 âm lịch. Gồm có 2 phần: phần lễ và phần hội.

Phần lễ: mở đầu cho lễ hội là tế cáo yết (xin mở cửa báo cáo Đức Thánh để mở hội) từ ngày 17/2, sáng 18/2 trọng hội; tổ chức lễ khai hội có văn nghệ chào mừng, đọc diễn văn (Nội dung bài diễn văn đã ôn lại quá trình hình thành và phát triển của Văn Miếu Mao Điền gắn liền với lịch sử dân tộc, lịch sử phát triển của Xứ Đông xưa, Hải Dương nay. Đồng thời, ca ngợi truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo của các thế hệ người tỉnh Đông, nêu bật giá trị lịch sử, khoa học của Văn Miếu Mao Điền, tôn vinh Khổng Tử và các danh nhân được thờ tại Văn miếu. Tiếp đến là đọc văn tế (Nội dung văn tế ca ngợi công đức Khổng Tử và các vị tiền hiền, những người đã có nhiều công lao đóng góp vì sự tồn vong của xã tắc, đóng góp để làm nên văn hóa phố phường Thăng Long và văn hiến xứ Đông mà danh thơm vạn cổ lưu truyền). Sau phần đọc văn tế, dâng hương là phần lễ chữ dâng Thánh “Tiên học lễ, hậu học văn” hoặc “Tôn sư trọng đạo”, “Văn hiến tư tại”. Sau khi hoàn thành lễ khai hội, Ban tổ chức và nhân dân tự do vào thắp hương, chiêm bái.

Lễ dâng hương (ngày 20/8 âm lịch): được tổ chức trong một ngày, ngoài việc tế Thánh chu đáo, đọc văn tế Đức thánh Khổng Tử và các bậc tiên hiền, dâng hương trang trọng như lễ hội mùa Xuân.

Phần hội: có nhiều hoạt động văn hóa dân gian như: nhẩy bao giật giải khôi nguyên, đánh cờ tướng, cờ người, bịt mắt bắt vịt, đập niêu, kéo co, bịt mắt đánh trống, bịt mắt bắt dê, chọi gà, hát quan họ, biểu diễn múa rối nước của phường múa rối nước Hồng Phong, huyện Ninh Giang... Hoạt động thể dục dưỡng sinh của Hội Người cao tuổi địa phương...thu hút nhiều người tham gia tạo nên một lễ hội phong phú và hấp dẫn.

Năm 2024, di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu Mao Điền xã Cẩm Điền, huyện Cẩm Giàng được UBND tỉnh Hải Dương công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh.